Slimme bril met camera in België: wat mag wel en niet?

Noorwegen wil camerabrillen weren uit parken, van stranden en uit scholen. Dat nieuws roept een vraag op: mag ik met mijn Ray-Ban Meta nog filmen, en wat als iemand mij filmt? Het korte antwoord voor België: er is geen apart verbod, maar de regels die gelden voor elke camera, gelden ook voor een bril. En die zijn strenger dan veel dragers denken.

Wat Noorwegen precies beslist (en wat nog niet)

VRT NWS kopte op 5 oktober “Noorwegen verbiedt AI-brillen op publieke plaatsen”, maar strikt genomen verbiedt Noorwegen nog niets. Het Noorse ministerie van Digitalisering en Overheidsbestuur kondigde die dag aan dat het een tijdelijk verbod op “KI-briller” (AI-brillen) wil invoeren op geselecteerde plaatsen. De regering wil daarvoor zo snel mogelijk een wetsvoorstel naar het parlement sturen en zet tegelijk een expertengroep op die advies moet geven over een blijvende regeling, meldt ook de Noorse omroep NRK.

Welke plaatsen precies, ligt nog niet vast. De regering noemt als mogelijkheid plaatsen waar veel mensen komen (parken, stranden, musea, winkelcentra, publieke evenementen), plaatsen voor kinderen (scholen, kinderopvang, speelpleinen, jeugdclubs) en plaatsen waar privacy extra gevoelig ligt, zoals zorginstellingen en sportcentra met kleedkamers en douches. Een totaalverbod komt er niet: de bril blijft bruikbaar voor puur privégebruik en op plaatsen waar je geen risico loopt anderen zonder hun toestemming te filmen. Minister Torgeir Micaelsen: “Ik ben bezorgd dat er nieuwe, krachtige technologie komt waarbij mensen het risico lopen gefotografeerd, gefilmd of opgenomen te worden zonder dat ze het weten.”

Ook in België beweegt er iets. Op 2 oktober raakte bekend dat optiekketen Hans Anders de verkoop van de Meta-camerabril voor onbepaalde tijd opschort, ook in België. Een verbod is het niet: andere verkopers verkopen de bril gewoon verder. Federaal minister van Digitalisering en Privacy Vanessa Matz zei eerder dat slimme brillen “reële vragen” oproepen over privacy, toestemming en veiligheid in de openbare ruimte. Volgens VRT NWS vroeg ze in mei het Europees Comité voor gegevensbescherming om een debat; dat comité werkt aan een rapport over slimme brillen dat dit najaar verwacht wordt.

Welke brillen het over gaat

De bekendste is de Ray-Ban Meta Gen 3: een camera van 12 megapixel, video in 3K en Meta’s AI-assistent, voor 449 euro. Meta heeft ook een model zonder camera, de Ray-Ban Meta Audio. Beide bespraken we in onze post over de Meta-bril zonder camera. Voor de Audio speelt het filmverhaal hieronder dus niet.

Meta’s camerabrillen hebben een wit opnamelampje, de “capture LED”, dat knippert zolang je filmt. Volgens Meta’s privacypagina schakelt de bril de camera uit als hij detecteert dat het lampje afgedekt, gemanipuleerd of kapot is, en in een Q&A van 7 juli 2026 benadrukt Meta dat het lampje geen uitknop heeft. Volgens Meta blijven je foto’s en video’s op de bril tot jij ze naar je gsm haalt; de Nederlandse Consumentenbond betwist dat, meldt VRT NWS. Critici twijfelen ook of het lampje altijd zichtbaar is, bijvoorbeeld in fel zonlicht of van verder weg.

Mag je filmen met een slimme bril in België?

Er bestaat geen specifieke Belgische wet voor slimme brillen, en voor zover we konden nagaan heeft de GBA er ook geen eigen richtlijn over gepubliceerd. Je valt dus terug op de algemene regels. De GBA zegt uitdrukkelijk dat een beeld van een persoon een persoonsgegeven is, ongeacht met welk toestel het gemaakt is, en dat de GDPR ook geldt voor burgers die beelden verwerken buiten de strikt huishoudelijke context. Een koppel kreeg zo in 2020 een boete van 1.500 euro voor bewakingscamera’s die de openbare weg en het terrein van de buren filmden.

Daarnaast is er het recht op afbeelding (portretrecht), dat in het Wetboek van Economisch Recht staat. Volgens de GBA zijn er twee toestemmingen die los van elkaar staan en apart gevraagd moeten worden: één om iemand te fotograferen of te filmen, en één om dat beeld te publiceren of te verspreiden. De GBA raadt een schriftelijk akkoord aan, zodat je de toestemming kan bewijzen.

Situatie	Mag het?	Voorwaarde	Bron
Filmpje voor jezelf of je gezin	Ja	Uitsluitend persoonlijk, binnen woning of gezin (bijvoorbeeld een familiealbum)	GBA
Delen in een besloten groepschat	In principe ja	Beperkte toegang en bereik; geval per geval te bekijken	GBA
Op een openbare plaats filmen, mensen op de achtergrond	In principe ja	Ze zijn bijzaak, of niet afzonderlijk herkenbaar in een menigte	GBA
Iemand als hoofdonderwerp filmen, ook op een openbare plaats	Alleen met toestemming	Wie het hoofdonderwerp is, moet toestemmen	GBA
Zo’n beeld online zetten of verspreiden	Alleen met toestemming	Een tweede, aparte toestemming	GBA
Een publiek persoon filmen (politicus, sporter)	In principe ja	Informatief doel, niet commercieel, privacy gerespecteerd	GBA
Een kind filmen en het beeld verspreiden	Strenger	Het kind moet toestemmen, en onder 14 jaar ook de ouders	GBA
Heimelijk filmen van iemand die ontbloot is (kleedkamer, toilet)	Nee, strafbaar	Voyeurisme, ook als je de beelden niet verspreidt	Politie
Collega’s filmen op het werk	Niet uitdrukkelijk geregeld	De GBA-regels voor camera’s op het werk (cao nr. 68) gaan over de werkgever, niet over een werknemer met een bril; de algemene regels hierboven blijven gelden	GBA
Live gezichtsherkenning door de politie op straat	Verboden, op drie uitzonderingen na	Onder meer het zoeken naar vermiste personen of een acute terreurdreiging, met voorafgaande toelating	AI Act, art. 5

Twee grijze zones. Voor winkels, cafés of fitnesscentra vonden we geen aparte Belgische regels: de algemene regels hierboven blijven gelden. Of een uitbater camerabrillen mag weren via huisregels, regelen de bronnen die we raadpleegden niet uitdrukkelijk. In Nederland raadde de privacytoezichthouder ziekenhuizen, rechtbanken en gebedshuizen wel aan om de bril in hun huisregels te verbieden, meldt VRT NWS.

En de AI Act: sinds februari 2025 verbiedt de Europese AI-wet live gezichtsherkenning door de politie in de publieke ruimte (op drie uitzonderingen na) en het ongericht verzamelen van gezichten voor databanken. Dat eerste verbod gaat over de politie, niet over een particulier met een bril. Voor jou gelden de GDPR-regels hierboven, en die zijn ook streng: de GBA wijst erop dat de GDPR het verwerken van biometrische gegevens waarmee iemand uniek te identificeren is in principe verbiedt, behalve in uitzonderingsgevallen.

Draag je zo’n bril: dit doe je best

Dit is ons advies, geen juridisch advies. Het steunt op de GBA-regels hierboven en op de tips van de Noorse privacytoezichthouder Datatilsynet:

1. Film niet met je bril waar je ook niet met je gsm zou filmen. Datatilsynet stelt het zo, Meta zelf ook, en de GBA maakt geen onderscheid naar toestel.
2. Vraag toestemming als iemand het hoofdonderwerp wordt, en vraag het opnieuw voor je het beeld online zet.
3. Zet je bril af en leg hem weg in kleedkamers, toiletten, aan het zwembad of op het strand. Daar gaat het snel van ongepast naar strafbaar.
4. Zeg gewoon dat je bril een camera heeft, en leg hem weg als je hem niet gebruikt. Volgens Datatilsynet is het voor mensen rond je moeilijk om zich gerust te voelen als ze niet weten of je filmt.
5. Let op met kinderen die niet van jou zijn: daar moeten ook de ouders toestemmen.
6. Weet wat je deelt met de maker. Datatilsynet waarschuwt dat fabrikanten je opnames in veel gevallen voor eigen doeleinden gebruiken. Kijk dus je privacy-instellingen na; waar je daarbij op let, lees je in onze GDPR-handleiding.

Word je gefilmd: wat kan je doen?

1. Spreek de drager aan en vraag of hij filmt. Ben jij het hoofdonderwerp, dan heeft hij volgens de GBA jouw toestemming nodig.
2. Staat een beeld van jou online, vraag dan de persoon die het plaatste om het te verwijderen. Dat is volgens de GBA de eerste stap.
3. Krijg je geen of geen bevredigend antwoord, dan kan je een klacht indienen bij de GBA of naar de rechtbank stappen. Je kan het beeld daarnaast ook melden bij het platform waar het staat.
4. Gaat het om naaktbeelden of heimelijke opnames in een kleedkamer of toilet, doe dan aangifte bij de politie. Ook VRT NWS wijst op die twee wegen: een klacht bij de politie of bij de GBA.
5. Hou bewijs bij: schermafbeeldingen, links, datum en plaats.

Onze lezing

Een Noors verbod per plaats klinkt sympathiek, maar het pakt het toestel aan en niet de daad. In België is de daad al geregeld: wie iemand als hoofdonderwerp filmt zonder toestemming, of zo’n beeld zonder tweede toestemming online zet, zit fout, met bril of met gsm. Wat de bril verandert, is de pakkans. Wie het lampje niet kent of niet ziet, weet niet dat hij gefilmd wordt, en wie het niet weet, protesteert ook niet. Wat het meest zou helpen, ontbreekt vandaag: een duidelijke GBA-pagina over slimme brillen, zo eenvoudig als de Noorse tips, met een antwoord op wat werkgevers en winkels mogen. Het Europese rapport dat dit najaar komt, is een goed moment daarvoor. Draag je zo’n bril, gedraag je dan alsof iedereen het lampje ziet. Word je gefilmd, weet dan dat de regels aan jouw kant staan, ook zonder Noors verbod.