De 8 beste gratis AI-tools in 2026: wat krijg je echt?
Bijna elke AI-tool heeft een gratis versie. Maar “gratis” betekent bij de ene een volwaardige assistent en bij de andere een proefrit van vijf minuten. Wij legden acht tools naast de prijzen- en helppagina’s van de makers zelf: wat krijg je echt gratis, waar zit de grens, en wat gebeurt er met wat je intypt?
Stand van deze lijst: 8 oktober 2026. We houden hem minstens maandelijks bij, want limieten schuiven hier sneller dan prijzen. Een eerlijke waarschuwing vooraf: we bespreken wat de makers beloven, niet hoe goed de tools presteren in jouw dagelijkse werk.
De beste gratis AI-tools in één oogopslag
| Tool | Waarvoor | Wat is gratis (limiet) | Betaald vanaf | België/EU | Nederlands/Frans | Ons oordeel |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ChatGPT Free | alles-in-één chat | onbeperkte tekstchats, uploads en beelden beperkt | Go, €8 per maand (stand 30/9) | ja | ja / ja | ruimste gratis chat, wel training aan |
| Claude Free | schrijven, documenten | Sonnet 5.5 en Haiku, beperkt gebruik per 5 uur | Pro, $20 per maand excl. btw | ja | Frans in taallijst, Nederlands niet vermeld | sterkste gratis model |
| Gemini (gratis) | chat in Google-wereld | vanaf 9 oktober enkel Flash-Lite, wel Deep Research | AI Plus, €4,99 per maand | ja | ja / ja | zakt deze week een niveau |
| Gemini Notebook | je eigen documenten | 50 bronnen per notebook, 50 vragen en 3 audio-overzichten per dag | via Google AI Plus | ja | uitvoertaal instelbaar | beste gratis studietool |
| Vibe (Mistral) | Europese chat | ”beperkte” berichten en zoekopdrachten | Pro, €18,14 per maand | ja, Frans bedrijf | Franse site, Nederlands niet vermeld | Europees alternatief |
| DeepL Free | vertalen | 50.000 tekens en 1 document per maand | €8,99 per maand | ja, EER | ja / ja | top, maar niet voor vertrouwelijke tekst |
| Canva Free | ontwerp met AI | tot 20 AI-toepassingen per maand | Pro, €110 per jaar | ja | ja | ontwerptool eerst, AI erbij |
| Adobe Firefly | beelden en video | dagelijkse gratis generaties, aantal niet vermeld | Standard, €11,17 per maand | ja | Nederlandstalige site | sterk op privacy, vaag op limiet |
Bedragen per maand met btw, tenzij anders vermeld. Bronnen per tool hieronder, geraadpleegd op 8 oktober 2026.
Zo kozen we
Een tool haalde deze lijst als hij aan vier voorwaarden voldeed. Het gratis plan moet blijvend zijn en echt bruikbaar, geen proefperiode van zeven dagen of eenmalige credits. De tool moet in België werken. De maker moet zelf zeggen wat gratis is en waar de grens ligt. En we moesten bij de maker kunnen nagaan of je gratis input voor training gebruikt wordt en hoe je dat uitzet.
Daardoor vielen tools af die je misschien verwacht. Perplexity hoort inhoudelijk in zo’n lijst, maar zijn prijzen- en helppagina’s waren voor ons op 8 oktober niet te raadplegen, en een limiet uit tweede hand nemen we niet over. Gamma (presentaties) geeft 400 credits bij je inschrijving en daarna niets meer: dat is een proef, geen gratis plan.
1. ChatGPT Free: de ruimste gratis chat
Een assistent voor alles: mails, samenvattingen, vragen, een beeld tussendoor. Volgens OpenAI’s prijzenpagina krijg je “onbeperkte tekstchats met GPT-6”, met de kanttekening “zolang er geen misbruik van wordt gemaakt”.
Alles buiten tekst is beperkt: uploads, beelden maken, voicechats, diepgaand onderzoek, geheugen. De betaalde trap begint bij Go voor €8 per maand, Plus kost €23 (onze vergelijking, prijzen nagekeken op 30 september).
Niets voor jou als je lange documenten wil laten analyseren of elke dag beelden maakt: daar bots je snel op de teller.
Privacy-tip. Op persoonlijke plannen kan OpenAI je gesprekken gebruiken om te trainen. Uitzetten doe je via Instellingen, Gegevensbeheer, “Improve the model for everyone”, aldus OpenAI. Een tijdelijke chat wordt sowieso niet gebruikt.
2. Claude Free: het sterkste gratis model
Sterk in schrijven, herschrijven en lange teksten doorgronden. Gratis krijg je Sonnet 5.5, hetzelfde middenmodel als betalende gebruikers, en het lichtere Haiku, plus webzoeken, bestanden maken, geheugen en Artifacts, volgens claude.com/pricing.
Er is geen vast aantal berichten: Anthropic meet je gebruik per venster van vijf uur, en hoeveel je erin krijgt hangt af van de lengte van je gesprekken en de functies die je gebruikt. Claude Code zit niet in het gratis plan. Pro kost $20 per maand exclusief btw; alle plannen staan in onze gids over wat Claude kost.
Draai je lange sessies of programmeer je veel, dan zit je snel aan je venster.
Privacy-tip. Bij Claude kies je zelf of je chats voor training mogen dienen, met de instelling voor modelverbetering in je privacy-instellingen (Anthropics privacycentrum). Incognitochats gebruikt Anthropic nooit voor training.
3. Gemini gratis: wel Deep Research, vanaf 9 oktober een kleiner model
Logisch als je in Gmail, Drive en Android leeft. Gratis houd je Deep Research, Canvas, Gems en beelden maken met Nano Banana 2.
De grens: vanaf 9 oktober krijg je zonder abonnement enkel nog Flash-Lite, het lichtste model, met een contextvenster van 32.000 tokens (Google). De abonnementspagina belooft gratis gebruikers op 8 oktober nog 3.6 Flash; die pagina loopt dus achter. Wat er per plan verandert, lees je in onze Gemini-gids. AI Plus kost €4,99 per maand op Googles Belgische abonnementspagina. Gemini is in België beschikbaar in het Nederlands en het Frans, zegt Google.
Voor lange documenten of lastige redeneringen is Flash-Lite niet gemaakt.
Privacy-tip. Zet “Activiteit bewaren” uit. Dan gebruikt Google je toekomstige chats volgens zijn Privacy Hub niet meer om zijn AI-modellen te trainen, tenzij je zelf feedback stuurt. Bewaard worden ze nog 72 uur (Gemini Privacy Hub).
4. Gemini Notebook: de beste gratis studietool
Je eigen pdf’s, notities en opnames laten samenvatten, met bronverwijzingen, of omzetten in een audio-overzicht dat je onderweg beluistert. Google doopte NotebookLM in juli 2026 om tot Gemini Notebook; je notebooks bleven gewoon staan, aldus Google.
Volgens Googles helpcentrum: 100 notebooks, 50 bronnen per notebook, 50 vragen per dag, 3 audio- en 3 video-overzichten per dag en 10 rapporten per dag. De uitvoertaal stel je zelf in, audio-overzichten bestaan in meer dan 80 talen (helpartikel).
Zoek je een algemene chatbot, dan is dit het niet: Notebook werkt met wat jij erin stopt.
Privacy-tip. Gebruik je het als particulier, dan worden je gegevens “niet gebruikt voor training, tenzij je feedback deelt”. Laat dus de duim-knoppen links liggen bij gevoelige documenten.
5. Vibe van Mistral: het Europese alternatief
Een chatbot van een Frans bedrijf, met beelden maken, spraakmodus, 100+ koppelingen met andere apps en tot vijf ingeplande taken. Le Chat heet sinds 12 augustus 2026 Vibe; je account, plan en gesprekken verhuisden mee (Mistral).
Mistral noemt het gratis plan “limited messages and web searches”, zonder cijfer. Pro geeft “up to 6x” zoveel berichten en kost in België €18,14 per maand met btw (mistral.ai/pricing).
Wil je alles in het Nederlands, dan is dit minder je tool: Mistral biedt zijn site en helpcentrum wel in het Frans aan, niet in het Nederlands.
Privacy-tip. Training staat standaard aan. Uitzetten: in het beheerpaneel onder Vibe, Privacy, de schakelaar “Allow your interactions to be used to train our models”, in de app via Data & Account Controls (Mistral helpcentrum).
6. DeepL Free: de vertaler, met een privacyvoetnoot
Vertalen tussen Nederlands, Frans, Engels en Duits, ideaal voor een Belgische kmo met klanten aan beide kanten van de taalgrens.
Gratis krijg je 50.000 tekens per maand en één documentvertaling van maximaal 5 MB. Individual kost €8,99 per maand, of €7,49 bij jaarbetaling, btw inbegrepen (DeepL Pro).
Niet geschikt voor contracten, personeelsdossiers of klantgegevens. Teksten met persoonsgegevens mag je volgens DeepL in de gratis versie zelfs helemaal niet vertalen, enkel met Pro. De reden staat in de volgende alinea.
Privacy-tip. Hier is er geen knop. In de gratis versie verwerkt DeepL je teksten “gedurende enige tijd om onze neurale netwerken en vertaalalgoritmen te trainen en te verbeteren”, zegt de privacyverklaring. Bij Pro gebeurt dat niet. Documenten worden wel altijd in de EER verwerkt.
7. Canva Free: ontwerp eerst, AI erbij
Socialemediaposts, flyers en presentaties, met meer dan 1,6 miljoen sjablonen en 5 GB opslag (Canva prijzen).
De AI is het krappe deel: tot 20 AI-toepassingen per maand, gedeeld over alle AI-tools, en zware tools tellen zwaarder. De teller springt op de eerste van de maand terug (Canva helpcentrum). Pro kost in België €110 per jaar.
Wil je vooral AI-beelden genereren, dan is 20 keer per maand snel op.
Privacy-tip. Of Canva met je ontwerpen AI traint, regel je onder Instellingen, Privacy-instellingen (privacybeleid). Canva zegt niet welke stand standaard geldt, dus kijk het na.
8. Adobe Firefly: beelden zonder trainingszorg
Beelden, korte video’s en audio maken. Zonder lidmaatschap krijg je volgens Adobe een “beperkt aantal gratis generaties per dag”, met “een beperkte selectie afbeeldings-, video- en audiomodellen” (Adobe Firefly).
Hoeveel precies, en welke modellen, zegt Adobe niet. Firefly Standard kost €11,17 per maand met btw (Firefly-lidmaatschappen).
Wil je weten waar je aan toe bent, dan wringt dat: een limiet zonder cijfer is moeilijk plannen.
Privacy-tip. Niets te doen. Adobe: “We do not and have never trained Adobe Firefly on customer content”, en ook de partnermodellen in Firefly trainen volgens Adobe nooit op je content (Adobe).
Onze lezing
Acht gratis plannen, maar geen enkel echt gratis. Je betaalt met een teller die je niet ziet, met je data, of met beide. De grootste valkuil zit niet bij de chatbots maar bij de vertaler: DeepL Free is uitstekend en net daarom gevaarlijk, omdat iedereen er even snel een mail van een klant in plakt.
Ons advies: kies één chatbot (Claude voor schrijven, ChatGPT voor de breedte, Gemini als je in Google werkt) en één gespecialiseerde tool. Zet bij allebei meteen de training uit waar dat kan. Werk je met klantgegevens, dan hoort daar geen gratis privé-account bij, zoals we in onze GDPR-handleiding uitleggen. En betaal pas als je elke week op dezelfde grens botst: dan weet je ook meteen welk plan je nodig hebt.
