Prijzenoorlog: Opus 5.5 en GPT-6 zijn vooral goedkoper
Op 22 september 2026 lanceerden de twee grootste AI-labs op dezelfde dag hun nieuwe modellen. Anthropic bracht Claude Opus 5.5 uit, OpenAI kwam met GPT-6 Sol en Luna. En wie beide aankondigingen naast elkaar legt, ziet dat het echte nieuws twee keer hetzelfde is. Niet de benchmarks, wel de prijslijst. Beide labs beloven in essentie hetzelfde: een beetje meer voor een pak minder geld. De vraag is wat dat zegt over waar deze race naartoe gaat.
Anthropic: topniveau aan 40% minder
Claude Opus 5.5 kost 4 dollar per miljoen input-tokens en 20 dollar per miljoen output-tokens, 20% minder dan Opus 5. Cache reads, het opnieuw inlezen van tekst die het model al verwerkte, zakken naar 0,20 dollar per miljoen, 60% goedkoper. En dan is er nog de totaalclaim van Anthropic zelf: “It performs at the level of Claude Fable 5.1 on most work and costs 40% less to run than Opus 5.” Drie verschillende percentages dus, voor drie verschillende dingen: 20% op de tokens, 60% op de cache, 40% op de totale draaikost van typisch werk.
De prestaties zijn er nochtans wel, zo blijkt uit de analyse van The Decoder: 66,4% op Terminal-Bench 4.0, waar Fable 5.1 op 55,8% bleef steken, 67,7% op Humanity’s Last Exam met tools, en 58 punten op de Artificial Analysis Intelligence Index, het hoogste dat ooit gemeten werd. Anthropic belooft daarnaast beterschap voor de formulaïsche schrijfstijl die critici “Claudish” doopten: het model zet volgens het bedrijf “the most important information first”, gebruikt minder jargon en volgt schrijfinstructies beter. Vroege testers noemden de output “clearer and easier to understand”.
De veiligheidskant blijft op het niveau van Fable 5.1: gevoelige cybersecuritytaken worden doorgestuurd naar Opus 4.8, voor biologie geldt het Life Sciences Verification Program, en “preserved thinking” moet distillatie door concurrenten tegengaan. Watermerking volgens de EU AI Act zit erin. Het model is meteen beschikbaar op AWS, Google Cloud, Azure en het Claude Platform, onder de model-ID claude-opus-5-5. Ook Tweakers pikte de release op, met de prijsdaling als kop. Terecht.
OpenAI: halve prijs, zelfde intelligentie
OpenAI verving diezelfde dag GPT-5.6 Sol en Luna door GPT-6 Sol en Luna, en daar is de boodschap nog kaler: de prijzen halveren, de scores niet. Sol zakt van 4/20 naar 2/10 dollar per miljoen tokens, Luna van 0,20/1,20 naar 0,10/0,50 dollar. The Decoder legde de benchmarks ernaast en vatte de cijfers van Artificial Analysis zo samen:
“GPT-6 Sol and Luna cut per-task costs in half compared to their predecessors, but intelligence scores stay at GPT-5.6 levels, with gains in some evaluations and regressions in others.”
Vertaald: GPT-6 Sol en Luna halveren de kost per taak tegenover hun voorgangers, maar de intelligentiescores blijven op het niveau van GPT-5.6, met winst op sommige evaluaties en achteruitgang op andere. Concreet gaat Sol van 47 naar 48 punten, één punt vooruit, en blijft Luna vlak op 37. Op de GDPval-benchmarks voor kenniswerk zijn er zelfs regressies.
De positionering is helder: Sol voor complexe terugkerende taken zoals codereview, debugging en analyse, Luna voor hoog volume en afgebakend werk. Al zit daar een opvallende plooi in, want Luna op maximale inspanning evenaart Sol op “xhigh” en kost 78% minder. OpenAI kannibaliseert zo zijn eigen duurdere model. De nieuwe modellen zitten in ChatGPT Work en Codex voor betalende abonnees en in de API als gpt-6-sol en gpt-6-luna; gratis gebruikers krijgen Luna op desktop. TechCrunch zette de lancering op een rij.
De nieuwe prijslijst op een rij
Alle bedragen per miljoen tokens, oude prijs tussen haakjes:
| Model | Input per Mtok | Output per Mtok | Verandering |
|---|---|---|---|
| Claude Opus 5.5 | 4 dollar (was 5) | 20 dollar (was 25) | tokens 20% goedkoper, totaalkost volgens Anthropic 40% lager |
| GPT-6 Sol | 2 dollar (was 4) | 10 dollar (was 20) | gehalveerd |
| GPT-6 Luna | 0,10 dollar (was 0,20) | 0,50 dollar (was 1,20) | gehalveerd, output zelfs iets meer |
Het wapen is niet langer slimheid, maar prijs
Zet de twee releases naast elkaar en je ziet waar de concurrentie naartoe schuift: van “wie is het slimst” naar “wie is het goedkoopst per taak”. OpenAI halveert zijn prijzen zonder noemenswaardige intelligentiewinst. Anthropic drukt de kost van topniveau met veertig procent. Dat is geen toeval, dat is dezelfde beweging vanuit twee richtingen, en ze rijmt op de vorige prijsverschuiving bij Fable 5.1, waar het echte nieuws ook al in de prijslijst zat. Het patroon herhaalt zich.
Voor gebruikers en bedrijven is dit gewoon goed nieuws: dezelfde rekensom wordt elke paar maanden gunstiger. Maar twee dingen verdienen je aandacht. Eén: de kleine lettertjes per taak. Bij OpenAI zitten er regressies op de kenniswerkbenchmarks, dus wie GPT-6 voor precies dat soort werk inzet, kan er netto op achteruitgaan. Bij Anthropic worden gevoelige cybertaken doorgestuurd naar Opus 4.8, wat voor die niche betekent dat je niet altijd het nieuwe model krijgt dat op de factuur staat. Twee: dat prijs nu het wapen is, suggereert dat de zuivere capaciteitssprongen schaarser worden, of bewust getemporiseerd. Vorige week nog publiceerde Anthropic metingen die zijn eigen tempo verifieerbaar maken; enkele dagen later is het verkoopargument geen sprong maar een korting. Die twee feiten passen verdacht goed bij elkaar.
Praktisch: wie een AI-abonnement of een API-budget koos vóór deze week, mag zijn som opnieuw maken. Hoe je die som juist maakt, met de teller en niet de sticker als uitgangspunt, schreven we eerder uit in wat AI echt kost voor een bedrijf. De getallen in dat stuk zijn sinds gisteren alweer aan de gunstige kant verouderd. Dat is precies het punt.
